Kısaca
- Atık su hattı basınçsızdır; sızıntı genellikle gider çalıştığında ortaya çıkar.
- Damlama olmadan aylar içinde yayılan nem ve sararma atık su hattını düşündürür, ama tek başına kanıt değildir.
- Temiz su testinin temiz çıkması yalnız temiz su hattını dışlar.
- Şüpheli gidere kimyasal açıcı dökmek hem riskli hem de incelemeyi zorlaştırıcıdır.
- Hattın birden çok noktası yıpranmışsa tek çatlağı onarmak nemi durdurmayabilir.
Pis su kaçağı ile temiz su kaçağı arasındaki fark nedir?
İSKİ’nin abone yönetmeliği atık su iç tesisatını, parsel bacasından başlayıp bina içindeki son su kullanım noktasına kadar uzanan boru ve bağlantılar olarak tanımlar. Bu hatta su eğimle akar; borular kullanılmadığı sürece büyük ölçüde boştur. Çatlak bir pimaş boru, gevşemiş bir conta ya da kırık bir çatal bağlantısı bu nedenle yalnız o gider çalıştığında su bırakır.
Temiz su hattı ise sürekli basınç altındadır. Oradaki kaçak gece de, ev boşken de sürer; sayaç hareket eder ve basınç testinde düşüş görülür. Pis su kaçağı sayacı etkilemez, ıslaklık da kullanım saatlerine göre artıp azalır. Bu fark yöntemi değiştirir: temiz su hattında basınç ve ses, atık su hattında borunun içi ve kullanımla ilişki incelenir. Günlük dilde “pis su” denen hat; klozet, lavabo, evye, duş ve çamaşır makinesinden gelen suyu taşıyan gider borularının tamamıdır. Pis su kaçağının ayrıca yavaş ilerleyen bir yapısı vardır; her kullanımda az miktarda su sızdığı için hasar aylar içinde birikir ve fark edildiğinde iz geniş bir alana yayılmış olabilir.
Hangi belirtiler atık su hattını düşündürür?
Karşılaştırmadaki her madde bir yön gösterir; sorumlu hattı test ayırır. Islaklığın hangi saatlerde ve hangi kullanımdan sonra arttığını not etmek, incelemenin yönünü belirler.
İzin alt kattaki yeri de ipucu verir: iz banyo tavanındaysa üstteki banyo giderleri, mutfak tavanındaysa evye hattı, balkon tavanındaysa balkondan geçen giderler önce sorgulanır. Su döşeme içinde ilerleyebildiği için bu eşleşme her zaman bire bir değildir; yine de incelemeye nereden başlanacağını gösterir. İzin rengi de bilgi verir: sararma ve kahverengi halkalar, uzun süre tekrar tekrar ıslanıp kuruyan bir yüzeyde sık görülür.
Belirtiye göre atık su hattı ve diğer olasılıklar
Islaklık evye ya da lavabo kullanıldıktan sonra artıyor
Atık su hattı için anlamı: Mutfak veya lavabo giderinin borusunu ya da bağlantısını düşündürür
Başka hangi kaynak olabilir: Tezgâh arkasına sıçrayan su, musluk bağlantısı
Duştan sonra alt kat tavanındaki iz büyüyor
Atık su hattı için anlamı: Yer süzgecini, duş giderini ya da bağlantısını düşündürür
Başka hangi kaynak olabilir: Derz ve yüzey geçişi, batarya bağlantısı
Damlama yok; nem ve sararma aylar içinde yayılıyor
Atık su hattı için anlamı: Kullanımda az miktarda sızan bir gideri düşündürür
Başka hangi kaynak olabilir: Yoğuşma, dış cephe ya da teras kaynaklı nem
Islaklıkla birlikte kötü koku var
Atık su hattı için anlamı: Atık suyun yapı içine sızdığını düşündürebilir
Başka hangi kaynak olabilir: Kuruyan sifon; koku ayrı bir arızadan da gelebilir
Islaklık kullanım yokken de artıyor
Atık su hattı için anlamı: Atık su hattı için zayıf bir işarettir
Başka hangi kaynak olabilir: Basınçlı temiz su ya da sıcak su hattı
Temiz su testi temiz çıkınca sıradaki adım ne?
Basınç testinde soğuk ve sıcak su hattı basıncı koruyorsa ve akustik dinlemede belirgin bir ses yoksa, temiz su hattı kaynak olarak zayıflar. Bu sonuç atık su hattını, yağmur suyunu ya da yüzeyden geçen suyu dışlamaz. Sıradaki soru, ıslaklığın tavandaki yerine üst katta hangi giderlerin denk geldiğidir: mutfak, banyo, balkon ya da çamaşır makinesi.
Temiz su testleri kayıp göstermediğinde ekip, şüpheli gideri şu kontrollerle araştırır.
| Adım | Yapılacak kontrol | Dikkat edilecek nokta |
|---|---|---|
| 1. Test sonucunu değerlendirme | Soğuk ve sıcak hat basıncı ile akustik bulguları değerlendirme | Atık su, yağmur suyu ve yüzeyden geçen su ihtimali sürer |
| 2. Giderleri belirleme | Tavandaki izin üstüne denk gelen giderleri belirleme | Mutfak, banyo, balkon ve çamaşır makinesi giderleri |
| 3a. Kontrollü kullanım | Şüpheli gideri tek başına kullanıp alt kattaki izi gözleme | Deneme sırasını ekip planlar; eşzamanlı kullanım kaynak ayrımını engeller |
| 3b. Aynı aşamada kamera | Aynı hatta çatlak, kırık veya ayrılmış bağlantı arama | Dar dönüş, ezilme veya yoğun birikinti kamerayı durdurabilir |
Bu noktada gider kamerası ve kontrollü kullanım birlikte çalışır. Şüpheli gider tek başına kullanılır ve alt kattaki iz gözlenir; kamera aynı hattın içinde çatlak, kırık ya da ayrılmış bağlantı arar. Birkaç gider aynı anda kullanılırsa hangisinin etkili olduğu anlaşılmaz; deneme sırasını bu yüzden ekip planlar.
Kamera her girişten aynı kolaylıkla ilerlemez. Lavabo ve evye sifonu ya da yer süzgeci gibi girişlerde sifonun sökülmesi veya kameranın başka bir ağızdan gönderilmesi gerekebilir. Sökülen parçanın yeniden takılması ve sızdırmazlığının kontrolü incelemenin bir parçasıdır.
Durun
Şüpheli gidere kimyasal açıcı dökmeyin. Bu ürünler cilde ve göze zarar verebilir, çatlak bir boruda sızıntıyı artırabilir ve kamerayla incelemeyi zorlaştırır. Gider tıkalıysa açma işini usta yapsın.
Evde hangi gözlemleri güvenle yapabilirsiniz?
Pis su kaçağında en değerli bilgi zaman ilişkisidir. Sızıntıyı kanıtlamak amacıyla bir gidere uzun süre su akıtmayın; alttaki daireye zarar verebilir. Deneme gerekiyorsa süresini ve sırasını ekip belirler.
Şu kontroller tesisata müdahale etmeden, yalnız gözle ve not alarak yapılır:
- Bir gün boyunca hangi gideri ne zaman kullandığınızı ve alt kattaki izin ne zaman büyüdüğünü yan yana not edin.
- Evye ve lavabo dolabını boşaltın; sifon ve bağlantı çevresinde ıslaklık, kireç izi ya da şişmiş dolap tabanı olup olmadığına bakın.
- Çamaşır makinesinin boşaltma hortumunun gidere oturduğu yeri boşaltma sırasında gözleyin.
- Alt kattaki komşudan, izin fotoğrafını her gün aynı açıdan çekmesini rica edin.
Atık su hattında hangi yöntem ne işe yarar?
Pis su kaçağı incelemesinde yöntemlerin kapsamı
Gözle inceleme
Neyi gösterir: Dolap altı, sifon ve görünür bağlantılardaki ıslaklığı
Neyi göstermez: Duvar ve zemin içindeki boruyu
Ne zaman seçilir: Her incelemenin başında
Basınç testi (temiz su)
Neyi gösterir: Temiz su hattında kayıp olup olmadığını
Neyi göstermez: Atık su hattındaki sızıntıyı
Ne zaman seçilir: Temiz su ihtimalini elemek gerektiğinde
Kontrollü kullanım
Neyi gösterir: Belirli bir gider çalıştığında alt kattaki izin büyüyüp büyümediğini
Neyi göstermez: Sızıntının borudaki noktasını
Ne zaman seçilir: Şüpheli giderleri birbirinden ayırmak için
Gider kamerası
Neyi gösterir: Erişilebilen borunun içinde çatlak, kırık çatal, ayrılmış ek ve birikintiyi
Neyi göstermez: Kameranın geçemediği dönüşten sonrasını; borunun dış yüzeyini
Ne zaman seçilir: Kullanımla ilişki belirli bir gideri işaret ettiğinde
Akustik dinleme
Neyi gösterir: Basınçlı hattaki kaçak sesini
Neyi göstermez: Basınçsız giderdeki sızıntıyı çoğu durumda
Ne zaman seçilir: Islaklık kullanım yokken de sürüyorsa, temiz su ihtimalini daraltmak için
Tek çatlağı onarmak yeter mi, hat yenilenmeli mi?
Kamera tek bir hasar gösteriyorsa ve hattın geri kalanı sağlamsa o bölümün onarımı yeterli olabilir. Eski pimaş tesisatlarında tablo farklı olabilir: içte kireç ve tortu, sızdırmazlığını yitirmiş contalar ve birden fazla çatlak aynı hatta bulunabilir. Bu durumda yalnız en belirgin çatlağı değiştirmek, diğer noktalardan sızan suyu durdurmaz.
Kararı sizin vermeniz için iki seçeneği kapsamıyla anlatırız: hasarlı bölümün lokal onarımı ya da daireye ait atık su hattının binanın ortak ana hattına bağlandığı çatala kadar yenilenmesi. Çatalın ötesindeki ana kolon için yönetimle görüşülür; 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu’nun 4. maddesi, kat malikinin kendi bölümü dışındaki kanalizasyon tesislerini ortak yer sayar.
Onarım ya da yenilemeden sonra hatta bol su göndererek sızdırmazlığa bakarız; alt kattaki izin kuruyup kurumadığını ise bir süre birlikte izlemek gerekir. Ortak kolonda bir hasar görürsek bunu bulgu olarak açıkça söyleriz; ortak hatta yapılacak iş yönetimin kararıyla planlanır.
Hukuki not
Kanun maddeleri burada yalnız genel çerçeveyi göstermek için anıldı. Ortak kolonla ilgili somut bir anlaşmazlıkta yönetim planınızı inceleyin ve hukuki destek alın.
Onarımdan önce hangi bilgileri netleştirmelisiniz?
Kamera kullanıldıysa görüntüyü ekranda birlikte izleriz. Onarım kararından önce şu soruların yanıtlarını kendi notunuza geçirin.
- Temiz su hatları test edildi mi, sonuç neydi?
- Hangi gider kamerayla incelendi, kamera nereye kadar ilerledi?
- Hasar tek noktada mı, hattın birden fazla yerinde mi?
- Önerilen iş lokal onarım mı, çatala kadar yenileme mi; ikisinin kapsam farkı ne?
- Hasar daire hattında mı, ortak kolonda mı?
- Onarımdan sonra hatta su gönderilerek sızdırmazlık kontrolü yapılacak mı?
Tespit örneği
Bakırköy Osmaniye’de alt kattaki tavanın geniş bir bölümü kararmış, boyası kabarmıştı; sakinler bu durumun yaklaşık iki yıldır sürdüğünü söyledi; inceleme sırasında damlama görmedik. Damlamasız ve uzun süreli nem, aklımıza önce atık su tarafını getirdi. Üst kattaki gider borularında içeride kireç ve tortu birikmişti, bazı contalar artık su tutmuyordu ve hattın birkaç yerinde çatlak vardı. Tek çatlağın onarımının öteki noktalardan gelen suyu kesmeyeceğini müşterimize açıkladık. Kapsamlı yenilemeyi tercih etti; daireye ait atık su hattını ortak hattaki çatal bağlantısına kadar yeniledik, su testlerinden sonra kapatmaya geçtik.
Sık sorulan sorular
Pis su kaçağı sayacı döndürür mü?
Döndürmez. Sayaç yalnız temiz su hattından geçen suyu ölçer; atık su hattındaki sızıntı sayaçta iz bırakmaz. Musluklar kapalıyken sayaç hareket ediyorsa temiz su tarafında bir kayıp ya da fark edilmeyen bir kullanım aranır. Sayacın durgun olması ise gider kaçağını dışlamaz.
Pis su kaçağı koku yapar mı?
Yapabilir, ama her gider sızıntısı belirgin koku vermez; her gider kokusu da kaçak anlamına gelmez. Kuruyan bir sifon ya da açıkta kalan bir boru ağzı da koku yapar. Islaklık ile koku aynı yerde ve aynı kullanımdan sonra ortaya çıkıyorsa atık su hattı daha güçlü bir aday olur; koku kaynağı ayrıca incelenebilir.
Gider kamerası pis su kaçağının yerini her zaman gösterir mi?
Göstermeyebilir. Kamera yalnız girebildiği borunun içini gösterir. Dar dönüş, ezilmiş boru ya da yoğun birikinti ilerlemeyi durdurabilir; kaçak borunun dışındaki bir conta ya da yüzey geçişindeyse görüntüde seçilmeyebilir. Bu durumda kontrollü kullanım ve erişim planı birlikte değerlendirilir.
Mutfak giderindeki küçük bir çatlak alt kata zarar verir mi?
Verebilir. Mutfak giderindeki küçük bir çatlak yalnız evye kullanıldığında az miktarda su bırakır; bu su zamanla alt kattaki tavanda sararma ve nem izine dönüşebilir. Damlama görülmediği için fark edilmesi gecikebilir. İz büyüyorsa evyeyi kullandığınız saatleri not edin ve gider hattını inceletin.
Kaynaklar ve ilgili sayfalar
Kaynaklar
İlgili sayfalar
Diğer rehberler
Son güncelleme: 15 Kasım 2026. İçeriği hazırlayan: Kaçak Tespit Tesisat ekibi. Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; inceleme yapılmadan kesin teşhis yerine geçmez.
Tespit görüşmesine hazırlık
Belirtinin yerini, zamanını ve varsa sayaç gözleminizi not edin. Hangi hattın, hangi yöntemle inceleneceğini ve tespitten sonraki onarım kapsamını önceden netleştirelim.