Kısaca
- Sayacın dönmesi temiz su tarafındaki bir geçişi gösterir; gider kaçağını göstermez.
- Klozete süzülen rezervuar suyu ıslaklık bırakmadan sayacı döndürebilir.
- Ara musluklar tek tek kapatılarak geçişin hangi kola ait olduğu daraltılabilir.
- Sayaç gövdesine ve mührüne dokunulmaz; sayacın doğruluğu İSKİ’nin sürecidir.
- Ortak sayaçlı binada bu test tek bir daireyi ayırmaz.
Musluklar kapalıyken su saati neden döner?
Su saati daireye giren temiz suyu ölçer; ondan sonraki hatta herhangi bir çıkış varsa sayaç hareket eder. İSKİ’nin abone yönetmeliği, şube yolunun bitiminden bina içindeki son kullanım noktasına kadar uzanan boru ve bağlantıları “su iç tesisatı” olarak tanımlar; gizli kaçak da bu bölümde aranır. Çıkış görünür bir noktada olabileceği gibi duvar ya da şap içindeki bir boruda da olabilir.
Görünür nedenler arasında klozete ince su bırakan rezervuar, tam kapanmayan musluk ya da batarya, su alan bir çamaşır veya bulaşık makinesi, arıtma cihazı ve bahçe sulama hattı sayılabilir. Görünmeyen neden ise sayaçtan sonraki boru, bağlantı ya da sıcak su hattındaki kaçaktır. Sayaç bu nedenlerden hangisinin geçerli olduğunu söylemez; yalnız suyun geçtiğini gösterir. Göstergenin hızı da sınırlı bir ipucudur: belirgin bir dönüş büyük bir açıklığı, güçlükle seçilen bir hareket küçük bir sızıntıyı ya da damlayan bir parçayı düşündürebilir; ama hız, yerin göstergesi değildir.
Sayaç testi nasıl yapılır?
Bu kontrol için alet gerekmez. Sayacın camı buğulu ya da kirliyse nemli bir bezle silin; sayaç bölmesi dar, karanlık ya da kilitliyse zorlamayın ve erişim için yönetimden yardım isteyin.
Sayaç testinde kullanımı durdurma, okumaları karşılaştırma ve geçişi ara musluklarla ayırma sırası şöyledir.
| Sıra | Sayaç kontrolü | Dikkat edilecek nokta |
|---|---|---|
| 1 | Musluk, duş ve bataryaları kapatma | Çamaşır ve bulaşık makinesinin çalışmaması |
| 2 | Rezervuar dolumunun bitmesini bekleme | Arıtma cihazının su alıp almadığını not etme |
| 3 | Camdan endeks ve hareket göstergesini okuma | Okuma saatini yazma |
| 4 | Bekleyip aynı değerleri yeniden okuma | Beklerken hiç su kullanmama |
| 5 | Değer değiştiyse ara muslukları birer birer kapatma | Her musluğu kapattıktan sonra göstergeye bakma |
| 6 | Sayaç durduysa ara muslukları sırayla yeniden açma | Sayacı yeniden harekete geçiren muslukla geçişin bulunduğu kolu belirleme |
Sayaç bölmesine güvenle ulaşabiliyorsanız şu sırayı izleyin:
- Evdeki bütün muslukları, duşu ve bataryaları kapatın; çamaşır ve bulaşık makinesinin çalışmadığından emin olun.
- Rezervuarın dolumu bitene kadar bekleyin; arıtma cihazı varsa su alıp almadığını not edin.
- Sayacın camından endeksi ve hareket göstergesini okuyun (birçok sayaçta küçük bir çark ya da yıldız döner); saati yazın.
- Hiç su kullanmadan bir süre bekleyin, sonra aynı değerleri yeniden okuyun.
- Değer değiştiyse ara muslukları (rezervuar, lavabo altı, makine musluğu) birer birer kapatın ve her seferinde göstergeye bakın.
- Sayaç durduysa ara muslukları sırayla yeniden açın; sayacı yeniden harekete geçiren musluk, geçişin bulunduğu kolu gösterir.
Ortak sayaç ve mühür
Tek sayacın birden fazla daireyi beslediği binalarda bu test yalnız sizin dairenizi ayırmaz; diğer dairelerin kullanımı da sayaca yansır, bu durumda yönetimle birlikte plan yapın. Sayacı yalnız camından okuyun: İSKİ yönetmeliği sayaç mührünün ve mühür bağının korunmasını aboneye yükler.
Ara muslukları kapatınca sayaç durursa ne anlama gelir?
Sayaç belirli bir ara musluk kapatıldığında duruyorsa geçiş o musluğun beslediği koldadır: örneğin rezervuar iç takımı, bir batarya ya da cihaz bağlantısı. Bu durumda duvar içinde kaçak aramak gerekmez; ilgili parçanın onarımı konuşulur. Klozet haznesinin arka yüzeyinde sifona basılmadığı hâlde süzülen ince bir su izi ya da rezervuarın kendi kendine yeniden dolması bu kolu işaret eder.
Bütün ara musluklar kapalıyken sayaç dönmeye devam ediyorsa geçiş, ara musluklardan önceki ana hatta ya da ara musluğu olmayan bir koldadır. Sıcak su hattı da bu kapsamdadır; kombi ya da termosifona giden hattaki bir kaçak sayaçta aynı biçimde görünür. Bu aşamada basınç testiyle hatları ayırmak ve yeri cihazla daraltmak gerekir. Sayaç hiç dönmüyorsa da iş bitmez: bu sonuç gider kaçağını, yağmur suyunu ve ısıtma devresindeki kaybı dışlamaz.
Geçiş bir ara musluğun arkasındaysa onarıma kadar o musluğu kapalı tutmak kaybı durdurur; bunun bedeli, ilgili klozetin ya da lavabonun o süre kullanılamamasıdır. Ana hattaki bir kaçakta ise tek seçenek daire ana vanasıdır ve bütün daire susuz kalır; bu yüzden kaybın büyüklüğüne göre karar verin.
Sayaç testi hangi durumlarda yanıltabilir?
Sayaç gözlemiyle basit bir kontrol yapabilirsiniz, ancak bazı tesisat düzenlerinde sonucu ayırt etmek zorlaşır. Test öncesinde şunları gözden geçirin:
- Ortak sayaç: Tek sayaç birden fazla daireyi besliyorsa başka bir dairenin kullanımı sizin testinize yansır.
- Depo ve hidrofor: Binada su deposu ya da hidrofor varsa sayacınızın bu düzende nerede durduğunu yönetimden öğrenin; düzen sonucu etkileyebilir.
- Kendiliğinden çalışan cihazlar: Zamanlı sulama, su bağlantılı buzdolabı ya da kahve makinesi test sırasında devreye girebilir.
- Arıtma cihazı: Bazı arıtma cihazları çalışırken suyun bir bölümünü gidere verir; test sırasında cihazın giriş musluğunu kapatın.
- Kısa gözlem: Küçük bir akış kısa sürede göstergede seçilmeyebilir; gözlemi uzun tutun ya da gece öncesi ve sabah okumalarını karşılaştırın.
Sayaç dönüyorsa hangi yöntem neyi gösterir?
Karşılaştırmadaki ilk iki maddeyi kendiniz yapabilirsiniz; geri kalanı cihaz ve hat bilgisi gerektirir. Ara musluklarla eleme sonuç vermediyse okuduğunuz değerleri, saatleri ve hangi musluğu kapattığınızı servis görüşmesinde aktarın. Bu bilgi, incelemenin görünür noktaları yeniden taramadan hat testine yönelmesine yardım edebilir.
Sayaç hareketinde kullanılan yöntemler
Sayaç gözlemi
Neyi gösterir: Temiz su tarafında geçiş olup olmadığını
Neyi göstermez: Geçişin yerini
Ne zaman seçilir: İlk adımda
Ara musluklarla eleme
Neyi gösterir: Geçişin hangi kola ait olduğunu
Neyi göstermez: Ana hattaki kaçağın noktasını
Ne zaman seçilir: Sayaç kullanım yokken hareket ediyorsa
Basınç testi
Neyi gösterir: Soğuk ve sıcak hattın ayrı ayrı basınç koruyup korumadığını
Neyi göstermez: Kaybın noktasını
Ne zaman seçilir: Görünür nedenler elendiğinde
Akustik dinleme
Neyi gösterir: Basınçlı borudaki kaçağın sesini ve yoğunlaştığı yeri
Neyi göstermez: Gider ve ısıtma devresindeki kaybı
Ne zaman seçilir: Sayaç hareketi gizli kaçağı düşündürdüğünde ya da basınç testi kayıp gösterdiğinde
Termal inceleme
Neyi gösterir: Sıcak su hattındaki kaçağın yüzeyde bıraktığı ısı izini
Neyi göstermez: Soğuk su hattındaki zayıf farkı güvenilir biçimde
Ne zaman seçilir: Kaybın sıcak hatta olduğu anlaşıldığında
İSKİ sayaç muayenesi
Neyi gösterir: Sayacın doğru ölçüp ölçmediğini
Neyi göstermez: Tesisatta kaçak olup olmadığını
Ne zaman seçilir: Tesisat sağlam çıktığı hâlde sayaçtan şüphe sürüyorsa
Sayaç arızalı olabilir mi, yüksek tüketim ne olur?
Sayacın doğru ölçüp ölçmediğine tesisatçı karar vermez. İSKİ yönetmeliğinin 42. maddesinde, abone isterse sayacın atölye sorgusuna ya da ölçüye alınabileceği, sayaç doğru çalışıyor çıkarsa sayaç, sökme-takma ve muayene bedellerinin aboneye tahakkuk ettirileceği yazılıdır. Aynı maddeye göre abone kusuru olmadan arızalanan ya da muayene süresi dolan sayacı İdare bedelsiz değiştirir. Bu yüzden önce tesisat tarafını elemek mantıklı bir sıradır. Sayacın camı kırık, içi buğulu ya da göstergesi takılı görünüyorsa durumu fotoğraflayın ve İSKİ’ye bildirin; sayaca kendiniz müdahale etmeyin.
Gizli kaçak nedeniyle yükselen tüketim için yönetmeliğin 24. maddesinde ayrı bir düzenleme bulunur. Belirli abone gruplarında, iç tesisattaki gizli kaçak ve giderilmesi için alınan önlemler en az üç kişilik bir heyetçe tespit edilirse, yüksek tutarlı fatura yönetmelikteki usule göre yeniden hesaplanabilir. Hangi aboneliğin kapsama girdiğine ve başvuru yoluna İSKİ karar verir. Kaçak Tespit Tesisat bu başvuruyu yürütmez; bizim işimiz tesisattaki bulgu ve onarımdır.
Tesisatta bir kaçak bulunup onarıldıysa onarım tarihini ve sonraki günlerde aldığınız sayaç okumalarını saklayın. Tüketimin onarımdan sonra olağan düzeyine dönüp dönmediğini bu kayıtlar gösterir; resmî başvuruda neyin istendiğini ise İSKİ bildirir.
Faturayı okuma dönemi, endeks ve kullanım değişikliğiyle karşılaştırma adımları için Fix Tesisat’ın “Su faturası neden yüksek gelir?” yazısına bakabilirsiniz; bu sayfa sayaç testine ve hat ayrımına odaklanır.
Genel bilgilendirme
Bu bölüm genel bilgilendirmedir ve yönetmelik hükümleri değişebilir. Güncel şartları İSKİ’nin resmî kanallarından öğrenin; fatura ya da sayaç konusunda somut bir uyuşmazlıkta hukuki destek alın.
Servis görüşmesinde ve tespit sonunda neleri sorun?
Aramadan önce kendi sayaç notlarınızı hazırlayın. İnceleme bittiğinde şu başlıkların yanıtını isteyin.
- Sayaç testinde hangi değerleri, hangi saatlerde okudunuz?
- Hangi ara musluk kapatıldığında sayaç durdu ya da durmadı?
- Binada ortak sayaç mı var, daireye ait ayrı sayaç mı?
- Basınç testi soğuk ve sıcak hatta ayrı yapıldı mı, sonuç ne oldu?
- Kaçağın yeri belirlendiyse hangi boruda ve bağlantıda, onarım için ne kadar alan açılacak?
- Onarımdan sonra sayaç yeniden gözlendi mi?
Sık sorulan sorular
Su saati yavaş yavaş dönüyorsa kaçak var mıdır?
Kullanım yokken yavaş da olsa hareket, bir yerden su geçtiğini gösterir; bunun kaçak mı, rezervuar sızıntısı mı, cihaz dolumu mu olduğu ayrıca anlaşılır. Yavaş dönüş küçük bir parça arızasından da, borudaki küçük bir açıklıktan da kaynaklanabilir. Önce ara musluklarla eleme yapın; sonuç değişmiyorsa hat testi isteyin.
Gece su kullanılmadığı hâlde sabah endeks değişmişse ne yapmalıyım?
Önce gece boyunca su alan bir cihaz, otomatik sulama ya da dolum yapan bir depo olup olmadığını düşünün. Bunlar yoksa ertesi akşam ara muslukları kapatarak aynı karşılaştırmayı yineleyin. Fark sürerse geçiş ana hatta ya da ara musluğu olmayan bir koldadır; bu aşamada basınç testiyle hat incelemesi gerekir.
Su saati dönüyor ama evde ıslaklık yoksa su nereye gidiyor?
Su görünmeden de kaybolabilir. Klozete süzülen rezervuar suyu doğrudan gidere gider ve ıslaklık bırakmaz. Şap ya da duvar içindeki bir kaçakta su yapı boşluklarında ilerleyebilir, bazen alt katta ya da uzak bir odada ortaya çıkar. Bu yüzden ıslaklık görmemek kaçak olmadığı anlamına gelmez.
Kaynaklar ve ilgili sayfalar
Kaynaklar
İlgili sayfalar
Diğer rehberler
Son güncelleme: 15 Kasım 2026. İçeriği hazırlayan: Kaçak Tespit Tesisat ekibi. Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; inceleme yapılmadan kesin teşhis yerine geçmez.
Tespit görüşmesine hazırlık
Belirtinin yerini, zamanını ve varsa sayaç gözleminizi not edin. Hangi hattın, hangi yöntemle inceleneceğini ve tespitten sonraki onarım kapsamını önceden netleştirelim.